
هر ماه برای خود
حرمتی دارد،شناسنامه ای ، عنوان و کنیه ای.رجب را به امیر المومنین می
شناسند،شعبان را به پیامبر اعظم و یا قائم آل رسول ا... ، رمضان را به نام میهمانی
خدا وذی الحجه را به حضور در میقات . محرم هم در جهان تشیع حال و هوایی برای خودش
دارد.همه جا پرچم مشکی می زنند،لباس مشکی می پوشند،تکیه های عزاداری برپا می
کنند،هیئت و قافله عزا به راه می اندازند و نذری می دهند.اما این تنها یک روی سکه
است.روی دیگر سکه افراط است یا تفریط.تفریطی که همیشه تاریخ بوده و افراطی که باعث
ایجاد خرافات شده است.راه رفتن روی آتش،زنجیز تیغی زدن،قمه را به سر کوبیدن و ...
بخشی از اقدامات انحرافی و خرافی عده ای از انسان هاست که هنوز دلیل قاطعی برای
اقداماتشان ندارند.در زیر بخشی از گزارشی را مرور می کنیم از این رفتار های
افراطی.
طبال ها بر طبل
می کوبند و سنج زن ها هم تیزی سنج را در صدای مداحان و سینه زنی سینه زنان پخش می
کنند،زمین می گرید و زمان ماتم زده است.صدای حسین حسین و یا ابوالفضل لرزه بر تن
هر رهگذری می زند.برخی گریه می کنند،برخی بلند گریه می کنند و برخی دیگر ضجه می
زنند.در میان تمامی این هیاهو ها صدای مظلومیت اکبر، دلیری عباس، حنجره بریده
اصغر، نوای غریبانه زینب، وفاداری قاسم،هق هق رقیه و ضجه های لیلا و دل مضطر و
نالان حسین(ع) و حتی شیحه های ذوالجنا از دل تاریخ به گوش می رسد، کوبش دست ها بر
روی سینه ها ضرب آهنگی از شور و نوای حسینی به راه انداخته است. مردان و زنان سیاه
پوش آمده اند تا با جهل جاهلانی چون شمر و شمریان ، عبیدا... و عبیدالهیان ، یزید
و یزیدیان مبارزه کنند.دست بر سینه می زنند و غبطه می خوردند که چرا آن روز ها
نبوده تا سالاری و سروری حسین را شاهد باشند و برای تمامی دلیری دلیر مردانش یاوری
بی مثال باشند.این زنان و مردان پس از 14 قرن از دل تاریخ بیرون آمده تا گِل به سر
بمالند،خود را سیاه پوش کنند و دل به غریبی قافله و قافله سالار عشقی ابدی
بسپارند. ولی ناگهان چندین مرد سپید پوش و کفن به تن به خیابان می آیند، حیدر حیدر
می گویند و قمه به دست بر سر می کوبند ، بعضی ها حتی به فرزندان خردسالشان هم رحم
نمی کنند و قمه را به فرق آنان نیز می کوبند.خون همه جا را فرا می گیرد، خونی که
هیچ بویی از دوست داشتن حسین ندارد ، خونی که با خون صاحب این روز تفاوت ها دارد و
به لحظه ای سوژه دوربین ها و تریبون های یزیدیان روزگار آزگار می شود. اینجا ایران
است، کوفه نیست، کوچه های بنی هاشم نیست که پهلوی ام ابیهایش را بشکنند، ولی دل
دختر پیامبر را جریحه دار می کنند، اینجا نام هر معبر و گذرش با نام یک شهید مزین
شده است،اما رنگ خونی که بر سنگفرشش جاری شده با رنگ خون شهدا فاصله ای بسیار دارد.
نجوای زیبای حسینی صدای خود را به کشاکش درگیری پلیس با قمه زنان می دهد و صحنه
عاشورا به صحنه ای از جدال پلیس و قمه زنان مبدل می شود و حرمت ظهر عاشورا همراه
با خونی که بر زمین جاری شده به همین سادگی به زمین می ریزد، این صحنه ای از ظهر
عاشورا در یکی از خیابان های شهر است. مردم با دیدن این صحنه ها بیشتر دلشان برای
مظلومیت حسین و یارانش می سوزد و از قمه زنان ابراز انزجار می کنند.
علی بیاتی،یکی از
عزاداران حسینی در این زمینه به خبرنگار ما گفت: من از حالات مشمئز کننده قمه زنی
اطلاع داشتم، ولی تاکنون این موضوع را از نزدیک ندیده بودم، حالا که دیدم احساس می
کنم چقدر به دین خیانت و ظلم شده است.مرضیه آقا حسینی نیز یکی دیگر از عزاداران
حسینی است که معتقد است آیین عزاداری مردم به کلی تغییر کرده و این تغییر نیز از
زمان صفویه صورت گرفته است.وی در این زمینه گفت: این تغییرات در زمان کنونی نیز
ادامه دارد، به طوریکه 30 یا 40 سال قبل عزاداری ها به گونه ای بود که مردم به
راحتی به مجلس عزا می رفتند و با معارف الهی آشنا می شدند ،ولی اکنون بیشتر به
حواشی پرداخته می شود تا خود دین.اما رجبعلی – الف( 28 ساله) که به تازگی دارای یک فرزند پسر شده با بیان
اینکه با تعداد زیادی از افرادی که قمه می زنند ارتباط نزدیک دارد معتقد است این
یک عمل اعتقادی بوده و کاری کاملا صحیح می باشد. وی ضمن اشاره به اینکه خودش هم
قمه می زند و از امسال نه اما از سال دیگر برای فرزندش نیز قمه خواهد زد، به
خبرنگار ما گفت: من از افرادی که می گویند قمه زنی حرام است، تنها یک سئوال دارم و
آن هم اینکه اگر دست یا بخشی از بدن زخم شود حدود یک هفته دستمان بند این زخم
است،ولی چرا زخم قمه زنی دو ساعت بعد از آن ترمیم می شود؟وی اظهار داشت: قمه زنی
یک نوع عبادت است و باعث می شود یک سال گناهان انسان در اثر این کار از بین برود.
*غیر مسلمان ها از
قمه زنی چه می دانند
البته این اصرار
و تعصب آیینی آنقدر بازتاب داشته که بسیاری از غیر مسلمانان ،مسلمانان را فقط به
قمه زنی و یا ایراد ضرر به تن و بدن خودشان می شناسند.در یکی از سایت های اینترنتی
در بیان چگونچی قمه زنی نوشته: "بعضی هم برای قمه
زنی نذر می کنند ،برخی چنین نذری را درباره کودکان خردسال انجام می دهند و بر سر
آنان تیغ می زنند ،تا از محل آن خون جاری شود . مردانی که شعار فدائیان حسین بر
کفن ها نگاشته ،قمه ،شمشیر و یا خنجری بر دستان گرفته و بر سرهای تراشیده خود زخم
هایی گاه بسیار عمیق و شدید وارد می آورند . گاه این ضربه ها چنان شدید است که فرق
سر را شکافته خون بسیاری از آن جاری می شود .در برخی موارد نیز افراد از هوش رفته
و بر زمین می افتند و یا از شدت ضربه جان می دهند .خون با نخستین ضربه فوران می کند
؛ اما گاه برخی آنچنان به شور و هیجان می آیند که ضربه های محکمی بر سر فرود آورده
و خون بیشتری از سر خود جاری می سازند .برخی نیز با سطح قمه بر سر ضربه می زنند تا
خطر کمتری بر ایشان داشته باشد .قمه زنان با فاصله پس از پایان مراسم به حمام عمومی
رفته و پس از مداوای زخم هایشان به شیوه سنتی ،خود را شسته و بهبود می یابند ."
سفیر کبیر آمریکا
در ایران در دوران قاجاریه نیز در تشریح این عمل غیر دینی می نویسد" « سال
1884 در تهرن اقامت داشتم . دسته هایی در خیابان حرکت می کردند و احساسات تند و بی
سابقه ای از خود نشان می دادند ... در این میان ناگهان جمعی سفید پوش که کاردهایی
در دست داشتند ،پدیدار شدند که با هیجان زیاد کاردها را بالا برده و به سر خود می
زدند و خون از سر آنها و از کاردهایی که در دست داشتند فواره می زد و سر تا پایشان
را سرخ کرده بود » .
*کارفرهنگی بهتر از برخورد است
البته این پدیده غیر دینی سال هاست مورد توجه مسئولان قرار
گرفته و آستین همت را برای مقابله با آن بالا زده اند.اما نوع برخورد ها باعث
دیدگاه های مختلفی در این زمینه گردیده است. برخی از مسئولان معتقدند باید از پلیس
برای مقابله با قمه زن ها استفاده کرد و سپس آنها را به دستگاه قضایی معرفی
کرد،برخی معتقدند باید برای مقابله با خرافات کار فرهنگی کرد و پلیس نیز معتقد است
باید این افراد را راهنمایی نمود.سردار حسن کرمی، فرمانده انتظامی استان اصفهان در
این زمینه معتقد است باید مراسم و عزاداری های باشكوه، سالم و معنوی مردم در استان
به ویژه شهرستان خمینی شهر از طریق رسانه ها و صدا و سیما پوشش داده شود تا ذهنیت
های منفی در این زمینه برطرف شود.وی با بیان این که پلیس در این راستا از کار
فرهنگی استفاده می کند نه حضور فیزیکی و ایجاد رعب و وحشت در میان مردم، گفت: به رغم
این که در خصوص قمه زنی شهرستان خمینی شهر نیاز به جلوگیری فیزیکی داشتیم ،اما در
این خصوص خود را از فضای فرهنگی دور نکرده و تعامل خود را با جوانان و هیئت های
مذهبی این شهرستان بیشتر کردیم.کرمی با بیان این که مردم خمینی شهر در شب های 19
تا 21 ماه رمضان نیز قمه زنی می کردند ، اما امسال حتی یک نفر هم در ملاء عام قمه
زنی نکرد، ادامه داد: امسال در خمینی شهر ۲۰ درصد کاهش قمه زنی داشته ایم.وی
خاطرنشان کرد: پلیس استان تلاش می کند با ادامه روند فرهنگی و تبلیغاتی خود، در
سال جاری قمه زنی در خمینی شهر را به کاهش ۴۰ درصدی برساند.فرمانده انتظامی استان
اصفهان با اشاره به تمهیدات پلیس برای مقابله با اعمال خرافی در ماه محرم گفت:
سرشاخه ها و گردانندگان مغرض اینگونه خرافات تحت تعقیب پلیس قرار می گیرند.کرمی با
بیان این که افراد حمایت کننده قمه زن ها چه از نظر فکری چه مالی، زیر ذره بین پلیس
هستند، گفت: به این افراد اجازه نمی دهیم با اعتقادات مردم بازی کنند. با این
اظهارات به نظر می رسد امسال نیز تعداد قمه زن ها در استان اصفهان کمتر از سال
گذشته باشد.چرا طی دو سال گذشته در کنار تدابیر شدید امنیتی ، اقدامات فرهنگی و
بیان زشتی این کار نیز در نظر گرفته شده و همین امر باعث شده تا افراد زیادی به بی
محتوا بودن این کار پی ببرند. آگاهی یافتن نسبت به موضوعی که طی سال ها سعی شد با
استفاده از قوه قهریه آن را از جامعه پاک کرد اما نتیجه ای در بر نداشت و اکنون که
اقدامات فرهنگی سر لوحه کار قرار گرفته به نظر می رسد که طرف مقابل نیز دست از
لجاجت کشیده و تا حدودی این موضوع را پذیرفته است.در همین زمینه نیز معاون سیاسی و
امنیتی استانداری اصفهان معتقد است که برخورد به این
معنا که برای مردم محدودیت ایجاد شود به هیچ عنوان جوابگو نیست،چون مسائلی که به
اعتقادات مردم وابسته است را باید با کار اعتقادی و فرهنگی درست کرد نه با زور.این
در حالیست که یکی از مسئولان محلی پیش از
این گفته بود60 درصد از وقت مسئولان قضایی خمینی شهر که باید به برقراری نظم و امنیت
بگذرد، صرف قمه زنی می شود. به عقیده این مقام مسئول بحث قمه زنی باید از شورای
تامین شهرستان بیرون بیاید و به شورای فرهنگ عمومی و ستاد امر به معروف و نهی از
منکر برود. موضوعی که مسئولان قضایی استان نیز بر آن تاکید دارند.غلامرضا
انصاری،رئیس کل دادگستری استان اصفهان در این زمینه معتقد است مسائلی که به
اعتقادات مردم وابسته است را باید با کار اعتقادی و فرهنگی درست کرد نه با زور به
ویژه در شهری که بیشترین آمار زائرین به کربلا را به خودش اختصاص داده است و این
وظیفه مسئولان فرهنگی و دینی و ائمه جماعات و جمعه است که به مردم بگویند. وی
اظهار داشت:البته یک دسته هستند که عناد دارند و قصد سوءاستفاده که دستگاه قضایی
در برابرشان کوتاه نمی آید.انصاری تصریح کرد:طی این چند سال شاهد آن بودم که در
شورای تامین تصمیماتی برای برخورد با قمه زن ها گرفته می شد و در کنار آن هم تاکید
بر اقدامات فرهنگی صورت می گرفت،ولی اکنون که اقدامات فرهنگی بیشتر شده احساس می
کنیم آمار قمه زنی کاهش داشته است.به هر جهت هر سال شاهد کاهش آمار قمه زنان در
سطح استان می باشیم و این موضوع جای بسی امیدواریست،ولی نباید از این مسئله غافل
شد که دشمنان دین هموراه به دنبال وارد کردن خرافات و بدعت ها در دین هستند و هرگز
از کار دست نمی کشند.
|
+| نوشته شده توسط
پارسا فرزین در
90/09/11
|